Your Cart is Empty
W tym tygodniu nasza podróż przez historię herbaty zabiera nas przez Morze Wschodniochińskie od miejsca narodzin herbaty do kraju Wschodzącego Słońca. Odkryjemy, jak powstała słynna japońska ceremonia herbaciana, jak izolacja Japonii pomogła rozkwitnąć unikalnej kulturze herbaty oraz poznamy niektóre z najbardziej znanych i uwielbianych herbat w Japonii.
Japonia – Sztuka Herbaty
Chociaż kultura herbaty rozpoczęła się w Chinach, szybko rozprzestrzeniła się po całej Azji. Gdziekolwiek płynęli chińscy żeglarze, podążała za nimi herbata. A po drugiej stronie Morza Żółtego herbata znalazła ludzi, którzy chcieli przyjąć ten napój i stworzyć całą kulturę ceremonialną, która przetrwała do dziś.
W tym tygodniu odkrywamy historię herbaty w Japonii.
Historia Japońskiej Herbaty
Historia przypisuje mnichowi Saisho miano człowieka, który jako pierwszy przywiózł liście herbaty z Chin do Japonii w okresie Heian, ale choć Saisho i inni podróżnicy przynieśli liście, potrzebny był kolejny wizjoner, aby zasadzić nasiona prawdziwej kultury herbaty w Japonii.
Prawdziwa kultura herbaty w Japonii naprawdę rozpoczęła się, gdy mnich Eisai (1141‑1215) przywiózł z pielgrzymki do Chin nasiona drzewa herbacianego. Posadził te nasiona na wyspie Kyushu i wokół klasztorów Hakata, a droga Japonii do sztuki herbaty rozpoczęła się na poważnie.
Eisai i jego współcześni używali herbaty głównie jako lekarstwa i stosowali te same metody przygotowania, które były powszechne w Chinach w tamtym czasie. Mnisi i inni doświadczeni pijący herbatę mielili liście herbaty, a następnie zalewali je gorącą wodą w uspokajającym, zenowskim procesie.
Zenowski styl życia i idee Eisai z pewnością przyczyniły się do koncepcji japońskiej ceremonii herbacianej, i nadal są kluczową częścią tej ceremonii prawie tysiąc lat później.
Herbata została następnie posadzona na wyspie Honshu, w pobliżu Kioto, gdzie mnisi uprawiali i używali rośliny, wierząc, że pomaga w medytacji. Później, mężowie stanu i intelektualiści również włączyli herbatę do swojej codziennej rutyny, a następnie słynni japońscy samurajowie.
W XVI wieku rozpoczęto zacienianie roślin herbacianych przed słońcem za pomocą daszków Tana – proces, który jest początkiem dzisiejszych herbat Matcha i Gyokuro. W XVII wieku podróżujący chiński mnich Yin Yuan rozpowszechnił metodę parzenia herbaty liściastej w Japonii, ale ta więź między Chinami a Japonią nie mogła trwać wiecznie.
Między 1641 a 1853 rokiem Japonia przyjęła słynną politykę izolacji, uniemożliwiając jakikolwiek kontakt Japonii ze światem zewnętrznym, w tym z regionami produkującymi herbatę w Chinach.
To zmusiło Japonię do odkrycia własnej drogi herbaty, która pozostała odrębna od chińskiej kultury. Japońskie herbaty, takie jak Matcha i Gyokuro, stały się coraz bardziej popularne, a japońscy producenci herbaty zaczęli wprowadzać nowe sposoby jej przygotowywania.
W 1738 roku Soen Nagatani opracował metodę parzenia zielonej herbaty, która jest używana do dziś, aby zachować świeżość liści herbaty. Nawet w 2018 roku metoda ta jest nadal szeroko praktykowana na całym świecie.
Do dziś prawie cała japońska herbata jest spożywana w samej Japonii, swobodnie w restauracjach (Bancha, Kukicha), w mniejszych, bardziej formalnych grupach (Sencha, Gyokuro) oraz w ceremonii herbacianej (Matcha).
Jednak jako globalny, nowoczesny kraj, Japonia również importuje szeroką gamę herbat z całego świata.
Japoński Sposób Herbaty
Na całym świecie najpowszechniej stosowaną dziś techniką zapobiegania utlenianiu liści herbaty jest podgrzewanie ich na gorącej powierzchni, jakby znajdowały się w dużej patelni.
Plantatorzy herbaty na całym świecie muszą zapewnić, by liście nie utleniały się. Od Chin po India i dalej, większość producentów podgrzewa liście na dużej gorącej powierzchni, prawie jak w dużej patelni. Jednak w Japonii robią to inaczej.
W przeciwieństwie do innych krajów uprawiających herbatę, Japończycy koncentrują się na zielonych herbatach (99,9 % uprawianej herbaty to zielona herbata) i przygotowują ją w specjalny sposób. Parują liście.
Wybierając japońską zieloną herbatę, możesz spotkać opis takiej herbaty jako jednej z poniższych:
Asamushi „płytka para” lub „lekko parzona” – szybkie, zwykle 20–40‑sekundowe parzenie
Chumushi „średnia para” lub Futsumushi „normalna para” – 40–80‑sekundowe parzenie
Fukamushi „głęboka para” – dłuższe parzenie, 80 sekund lub więcej
Dokładny czas parzenia liści różni się w zależności od rolnika, dlatego terminy przechodzą od płytkiego (asamushi) do głębokiego (fukamushi) zamiast podawać konkretny czas parzenia.
Po zaparzeniu, zwinięciu i wysuszeniu liście herbaty nazywane są Aracha i wymagają jedynie sortowania przed pakowaniem, dystrybucją i spożyciem.
Słynne Regiony Herbaciane Japonii
Shizuoka
Shizuoka jest największym regionem produkującym herbatę w Japonii i odpowiada za około połowę produkcji herbaty w Japonii. Bliskość regionu do oceanu tworzy trudniejsze warunki pogodowe, które według opinii dają lepszą herbatę. Jego specjalnością jest sencha, ale Shizuoka produkuje wszystkie rodzaje herbaty.
Kyoto
Kyoto leży w środkowej części wyspy Honshu. Kyoto ma dość łagodny klimat i jest znane jako jedno z pierwotnych miejsc, w których Eisai po raz pierwszy posadził herbatę w Japonii. Słynie z wysokiej jakości herbat, szczególnie matcha i gyokuro.
Wyspa Kyushu
Na tej wyspie znajdują się cztery słynne regiony herbaty, Kagoshima, Saga, Miyazaki i Fukuoka.
Klimat jest subtropikalny, co pozwala rolnikom uprawiać szeroką gamę herbat; sencha, bancha, kukicha, kabusecha i gyokuro, a także słynną lokalną specjalność kamairicha.
Kyushu jest również domem dla dwóch rozwijających się regionów, które produkują niewielkie ilości wysokiej jakości herbaty: Miyazaki i Kumamoto.
Nara and Mie
Mniej znane niż inne japońskie obszary uprawy herbaty, herbaty z tego regionu są głównie uprawiane na Wyżynie Yamato na wysokości od 200 m do 500 m. Głównie produkują sencha, bancha i kabusecha.
Aichi
Prefektura Aichi w Japonii leży na południowym wybrzeżu Honshu i graniczy ze Shizuoka na wschodzie oraz Mie na zachodzie. Chociaż produkuje mniejszą całkowitą ilość herbaty i jest mniej znana niż Mie i Shizuoka, Aichi jest nadal bardzo ważna, szczególnie w produkcji matcha.
Japan’s Famous Teas
Sencha: jest to najpowszechniejszy rodzaj japońskiej zielonej herbaty, stanowiący prawie 70 procent herbaty produkowanej w Japonii.
Jest produkowana prawie wszędzie w kraju, a dostępna jest szeroka gama Sencha, od bardzo taniej po najdroższe liście herbaty. Po procesie parzenia liście herbaty są zwijane i suszone, aby usunąć wilgoć i nadać im charakterystyczny iglasty kształt.
Wynik tych procesów nazywany jest Aracha, który nie jest jeszcze gotowym produktem. Po ostatecznym przygotowaniu Sencha jest gotowa do spożycia i będzie dystrybuowana według jednego z poniższych opisów:
Gyokuro, the Jade Dew: szczyt japońskiej sztuki herbaty. Mniej niż jeden procent produkcji herbaty w Japonii to Gyokuro, a niewielka ilość, która jest wytwarzana, uprawiana jest głównie w Kioto. To, co wyróżnia Gyokuro, to sposób, w jaki jest traktowane tuż przed zbiorami. Plantację przykrywa się na dwa do czterech tygodni przed zebraniem liści.
Powoduje to, że liście herbaty zawierają więcej teaniny i aminokwasów, co daje słodycz i umami charakterystyczne dla Gyokuro.
Matcha: sproszkowana japońska zielona herbata używana w słynnej japońskiej ceremonii herbaty. Po raz pierwszy wprowadzona do Japonii przez mnicha zen Eisai, Matcha ma bardzo długą i bogatą historię.
Matcha jest uzyskiwany przez mielenie kamieniem herbaty zwanej Tencha, aby uzyskać proszek. Sama Tencha prawie nigdy nie jest spożywana bez uprzedniego zmielenia na Matcha. Podobnie jak Gyokuro, jest uprawiana w cieniu, przed parzeniem i suszeniem liści.
Kukicha (Bocha), herbata z gałązek: głównie produkowana z łodyg, Kukicha jest orzechową herbatą, która często jest uważana za produkt uboczny produkcji Sencha, Kabusecha lub Gyokuro. Zawiera niższą ilość kofeiny i jest łatwiejsza do zaparzenia niż inne zielone herbaty.
Szczególny rodzaj tej herbaty jest produkowany z łodyg Gyokuro, co sprawia, że jest słodsza i bardziej delikatna. Ten rodzaj herbaty jest również nazywany Karigane.
(Bancha) Hôjicha: Japońska zielona herbata, produkowana z prażonych liści i paproci rośliny herbacianej. Zwykle jest uważana za codzienną herbatę, ale jeśli użyte są najlepsze liście, może mieć doskonałą jakość porównywalną z wieloma specjalnymi herbatami.
Genmaicha: zielona herbata połączona z prażonym brązowym ryżem, historycznie była taną i przystępną herbatą. Ryż był używany jako wypełniacz dla osób, które nie mogły sobie pozwolić na czystą herbatę, co czyniło ją wyborem zwykłych japońskich konsumentów.
Dziś ta herbata często zawiera matcha i jest ceniona za swój unikalny trawiasty smak i prażony aromat.
Tamaryokucha: herbata z Kyushu znana z kręconego kształtu przetworzonych liści. Tamaryokucha ma charakterystyczny kwaśny smak i cytrusowy aromat, i może być parzona lub prażona podczas przygotowania.
Arcaha: herbata, która nie została posortowana. Odnosi się to do wszystkich rodzajów liści, które są następnie sortowane i dzielone na Sencha, Kukicha, Bancha lub inne odmiany. Matcha i Gyokuro są zwykle oddzielane i sortowane przed przetworzeniem.
Shincha:herbata z pierwszego zrywu, zbierana najwcześniej w sezonie podczas pierwszych kilku dni pierwszego zbioru. Ta herbata ma tendencję do bycia słodszą niż późniejsze zbiory i jest zazwyczaj bardzo minimalnie przetwarzana, aby zapewnić niezwykle świeży smak.
Powinna być spożywana w ciągu pierwszych kilku tygodni po zbiorze, zanim słynna świeżość zacznie zanikać, a jakość herbaty spadnie.
Kabusecha: odmiana sencha, która jest zacieniana przez jeden do dwóch tygodni przed zbiorem. Zasadniczo ta herbata jest w połowie drogi między Sencha a Gyokuro.
Kamairicha: herbata, która jest prażona w chińskim stylu, co sprawia, że jest mniej gorzka niż herbaty parzone. Kamairicha jest znana ze swojego zakrzywionego kształtu, zamiast typowego igłowego kształtu japońskiej herbaty.
Mecha: kolejna „herbata uboczna”, Mecha jest produkowana z pąków i końcówek rośliny herbacianej na początku wiosny.
Konacha: zazwyczaj herbata niskiej jakości, produkowana z pyłu i resztek po przetworzeniu Sencha i Gyokuro. Konacha jest często podawana w restauracjach sushi.
Tencha: nieukończona Matcha lub Gyokuro (wysokiej jakości suszone liście z zacienionych roślin) gotowa do zwinięcia w Gyokuro lub zmielenia na Matcha.
Japońskie herbaty mogą rywalizować z chińskimi pod względem jakości i różnorodności. Czy próbowałeś już wielu japońskich herbat, które mamy w ofercie? Czy preferujesz je ponad chińskie herbaty? Podziel się swoimi doświadczeniami w sekcji komentarzy poniżej i czuj się swobodnie, aby zadać dowolne pytania.
Następnego tygodnia nasza podróż po świecie herbaty kontynuuje…
Wouter
Możesz również polubić
Herbaty z tego regionu
Comments will be approved before showing up.
